Als ik dit
schrijf zijn de Kerstdagen alweer voorbij. Heel veel mensen staan even stil bij
wat zij de ware Kerstgedachte vinden en memoreren dat dan even. Ik ben daar een
van. Waarom? Tja, misschien omdat ik op zich een vreemd feest vind. Een groot
deel van de wereldbevolking heeft niets of nauwelijks iets met Kerst. Wat ze er
mee hebben wordt ze min of meer opgedrongen. De gewoonten die erbij komen zijn
vaak lachwekkend, toch? Iemand die in, ik noem maar wat, Perth, Australië, “ I’m
dreaming of a white christmas” zingt is een parodie op zich. En een kerstboom
is in Abu Dhabi echt een importartikel van jewelste. Laat ik de andere ‘gewoontes’,
zoals het geven van cadeaus, het ontbijt en het diner maar even voor wat het
is.
Als we kerst
gaan bekijken vanuit de basis van de geboorte van Jezus, dan hebben we in ieder
geval één punt waar we ons over kunnen buigen. Pakweg zo’n 2020 jaar geleden
was er rond de Middellandse Zee een bezettingsmacht die graag wilde weten wat
en wie zij hadden veroverd en bezet. En omdat er ook toen al hele volksstammen
dakloos en op de vlucht voor elkaar waren besloot die bezettingsmacht om alles
op alles te zetten en een volkstelling te gaan doen. Trouwens een van de meest
vergeten tradities zo aan het einde van het jaar, is tellen wat je hebt!
Inventariseren.
Die
bezettingsmacht maalde niet om het wel en wee of om hetgeen ze wilden van ‘het
volk’ wel haalbaar was. Het besluit was genomen, er diende nog slechts
gehoorzaam aan te zijn. Iedere veroverde stam, volk of familie moest naar hun
land of streek van herkomst terug. Daar moest de hele bups geteld worden door
bezettingsmacht-ambtenaren. Met de toendertijd beschikbare middelen was het bijna
net zoiets als vragen om de maan naar de aarde halen om op te poetsen. Het
alternatief was dat je niet geteld werd, maar gedood. Dus weinig keuze en een
hoop werk te doen.
Vanuit
Hispania gingen Georg en Helena te voet terug naar Athene, Blurt en Korinda
terug naar Gallië en Jozef en Maria keerde terug naar Bethlehem. Heel de streek
rond de Meditarinee was aan de wandel. Terug naar waar je vandaan kwam. Daar
waar je grootouders zijn geboren. Waar je volk is ontstaan. Met hun gewoonten,
geloof, gedrag. Kerst werd nog niet gevierd, niet in de zin van de geboorte van
Jezus. Maar bezet, opgedrongen en ‘vrijwillig verplicht’ wel. Daar is zo’n 2020
jaar later nog niets in veranderd. Hoeveel mensen vieren in Nederland alleen al
Kerstfeest, simpel omdat het hen opgedrongen wordt?
“Iedereen
viert Kerst, feest van vrede en warmte, dus jullie ook, kom op.” Daar waar zij
echt vandaan komen, waar ze heilig in geloven, kennen ze geen Kerst, geen
Jezus, geen warmte en ook geen vrede. Of is er in hun hart en dagelijks leven
een grotere zorg dan wat het avondeten op 25 december zal zijn. Dat het er zal
zijn is al een waar wonder. De zorg om de extra kosten die het leven met zich
meebrengt heeft tot het voorjaar zo zijn gevolgen.
Hoeveel
mensen, in Nederland alleen al, zullen zich geen raad weten als een hogere
macht hen gebied om, voor een telling, terug te keren naar de plek waar zij
vandaan komen? Omdat het land niet meer toegankelijk is of omdat er voor hen
dodelijk welkom staat te wachten? Of omdat het land, hun volk, gewoonweg niet
meer bestaat? Of, en dat vind ik het ergste, omdat zij heel simpel gesteld,
niet weten van wie en waar zij vandaan komen? ‘Het alternatief was dat je niet als
geteld werd, je dan gedood zou worden.’ weet je nog? En hoe je ook peinst, je
weet niet waar je heen moet gaan.
Vandaag de
dag ondervinden, in mijn bescheiden ogen, nog heel veel mensen hinder van die
ene vraag. “Van wie ben je er één en waar kom je vandaan?” Ongemerkt hinder,
niet zelden een groeiende hinder.
“Vertel me,
wie is je vader en wie is je moeder?” vraagt Jörgen Raymann als Tante Es aan
het begin van een interview. Vrijwel meteen verstomd het applaus en is het
publiek stil. Als Tante Es zo’n 2015 jaar geleden een zekere Jozef uit Nazareth
voor zich had, zou deze erg lang en pijnlijk moeten hebben geantwoord dat hij
het niet zeker meer wist. Nakijken op het interweb was zoiets als de maan naar
de aarde halen om hem op te poetsen. En toch moest Jozef op reis naar die plek.
De rest van het verhaal kennen we. En laat alle poespas, verplichtingen,
versieringen nou eens weg. Dan zou, naar mijn bescheiden mening, 25 december
wel eens een herdenking kunnen zijn voor de Vluchtende en Zoekende Mens.
Vluchtend voor een overheerser die hem wil tellen en zoekend omdat hij niet
weet waar hij het zoeken moet….
- Er hoeft niet meer geteld te worden en het zoeken moet nu klaar zijn.
- Daar waar je nu geliefd bent tel je mee en waar je nodig bent heeft men je gevonden.
Gelukkig Nieuwjaar allemaal.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten